Cây có múi như cam, quýt, bưởi, chanh là nhóm cây ăn trái có giá trị kinh tế cao, được trồng phổ biến ở nhiều vùng. Tuy nhiên, trong quá trình sinh trưởng, cây thường bị nhiều loại sâu bệnh tấn công, trong đó sâu vẽ bùa là một trong những dịch hại quan trọng và xuất hiện rất phổ biến trên các đợt đọt non.
Sâu vẽ bùa là ấu trùng của một loài bướm nhỏ, có tập tính sống và gây hại ngay bên trong lớp biểu bì lá. Khi ăn, sâu tạo ra những đường ngoằn ngoèo màu trắng bạc như nét vẽ trên mặt lá, làm lá non bị cong queo, biến dạng và giảm khả năng quang hợp. Dù kích thước nhỏ, nhưng loại sâu này có tốc độ sinh sản nhanh, dễ bùng phát thành dịch, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm và khi cây ra đọt non liên tục.
Sự gây hại của sâu vẽ bùa không chỉ làm suy yếu cây, giảm sinh trưởng mà còn tạo điều kiện cho nhiều bệnh nguy hiểm xâm nhập, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và tuổi thọ vườn cây có múi.
ĐẶC ĐIỂM:
-Trứng: Rất nhỏ, màu trong suốt, được đẻ rải rác trên mặt lá non
-Sâu non: Màu vàng nhạt hoặc xanh nhạt Thân nhỏ, dẹp , sống và ăn bên trong lớp biểu bì lá. khi di chuyển, sâu tạo thành đường đục ngoằn ngoèo đặc trưng
-Nhộng: Hóa nhộng ngay ở mép lá, thường nằm trong một lớp tơ mỏng.
- Thành trùng (bướm): Kích thước rất nhỏ, màu trắng bạc ánh kim hoạt động mạnh vào chiều tối và ban đêm, tuổi thọ ngắn nhưng sinh sản nhanh
Sâu vẽ bùa hoạt động mạnh vào chiều tối. Trứng thường được đẻ ở mặt dưới lá, gần gân chính. Một trưởng thành sâu vẽ bùa thường đẻ được 70-80 quả trứng, thời gian đẻ trứng từ 2-10 ngày.Một sâu trưởng thành thường đẻ được 70-80 quả trứng, thời gian đẻ trứng từ 2-10 ngày. Sâu non mới nở thường đục chui qua lớp biểu bì của lá để ăn phần nhu mô của lá tạo thành đường hầm ngoằn ngòeo dưới lớp biểu bì, phía sau là đường phân thải ra của sâu như sợi chỉ, lớp biểu bì có thể bị bong ra hoặc trông giống như nhầy ốc sên. Đường đục của sâu vẽ bùa dài và lớn dần theo sức lớn của sâu.Khi đẫy sức, sâu non đục ra mép lá, hóa nhộng tại mép lá gần gân lá, chỗ lá bị quăn bằng cách dùng tơ gấp lại che tổ kén.
.png)
TẬP TÍNH GÂY HẠI:
Sâu vẽ bùa gây hại quanh năm, tuy nhiên tập trung gây hại mạnh vào thời điểm tháng 7,8,9 và cây ra đọt non nhiều, nguồn thức ăn dồi dào. Điều kiện thuận lợi để sâu gây hại thường là nhiệt độ từ 23 - 29 độ C, độ ẩm từ 85 - 90%.
Sâu vẽ bùa thường gây hại trên các chồi và lá non. Ngay khi lá non vừa ra, ấu trùng sâu mới nở đục chui qua lớp biểu bì của lá để ăn phần mô mềm trong lá, ăn đến đâu biểu bì lá phồng đến đấy, tạo thành đường hầm ngoằn ngèo.
Vết đục của sâu vẽ bùa còn là đường xâm nhập của vi khuẩn gây bệnh loét rất phổ biến trên lá cây có múi.
TÁC HẠI:
- Sâu tấn công ngay khi lá non mới xòe ra. Một lá có 1-2 sâu phá hại. Lá bị sâu vẽ bùa gây hại thường bị co rúm lại, uốn cong và biến dạng, nhất là lá non, làm diện tích quang hợp và giảm khả năng sinh trưởng của các chồi non.
- Ảnh hưởng mạnh khi cây mới trồng và trên cành đang có hoa, trái…Sâu ăn và thải phân ngay phía sau, phân tạo thành một đường liên tục giống sợi chỉ nằm chính giữa và kéo dài. Lớp biểu bì bị bong ra hoặc trông giống như nhầy ốc sên, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát sinh gây ra bệnh đốm lá mắt cua.
- Những lá bị sâu vẽ bùa gây hại bị co lại, biến dạng, quăn queo, ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của chồi non và quá trình quang hợp của lá ảnh hưởng đến sự phát triển và năng suất của cây trồng.
- Ở giai đoạn cây con, nếu bị gây hại thường xuyên cây sẽ còi cọc, kém phát triển và có tán nhỏ hơn bình thường.
- Cây đang trong giai đoạn cho trái, nếu bị sâu gây hại trái sẽ sần sùi, làm giảm giá trị thương phẩm, trường hợp nặng, trái có thể bị rụng.
.png)
BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ:
Bà con nên thăm vườn và kiểm tra vườn thường xuyên
Thu dọn lá rụng trong vườn đốt bỏ cũng hạn chế nguồn sâu.
Trường hợp bị hại nặng thì có thể cắt bỏ các chồi lá bị sâu đem tập trung một chỗ để tiêu diệt
Kiến vàng là thiên địch của sâu vẽ bùa , bà con nên nuôi kiến vàng trong vườn
Sau thu hoạch, cắt tỉa cành cho thông thoáng và bón phân, tưới nước thúc cây ra đọt tập trung.
Hạn chế tưới, phun nước trực tiếp lên tán lá cây, sẽ làm ẩm đọ tăng cao tạo điều kiện cho sâu phát triển.
Tưới nước, bón phân đầy đủ, không bón dư đạm, bón nhiều phân hữu cơ chất lượng để bộ lá được dày, xanh bóng khiến sâu non khó xâm nhập vào lá, hạn chế gây hại.
Ngoài ra bà con có thể sử dụng : thuốc SÂU A SINH HỌC ( HAIHAMEC 3.6EC ) pha cho 800 lít nước để phun vào lần 1. Cách từ 7 - 10 ngày tiến hành phun lần 2, bà con sử dụng thuốc SÂU E SINH HỌC ( OMAN 2EC ) pha với 800 lít nước. Nên phun vào lúc đọt non mới nhú để phòng và trị sâu vẽ bùa hiệu quả.
Cảm ơn bà con đã quan tâm và theo dõi bài viết. Hy vọng bài viết này sẽ đem lại cho bà con những kiến thức bổ ích trong quá trình canh tác nông nghiệp. Nếu muốn tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích khác, xin kính mời quý bà con truy cập vào trang web Thiên Hà WTO của chúng tôi mỗi ngày nhé !
Nguồn : Thiên Hà WTO Tổng Hợp.
