Bệnh nấm thối trái – thán thư là một trong những bệnh hại nguy hiểm thường gặp trên cây sầu riêng, đặc biệt vào mùa mưa hoặc khi độ ẩm vườn cao. Tác nhân gây bệnh chủ yếu do nấm thuộc chi Colletotrichum, tấn công từ giai đoạn trái non đến khi gần thu hoạch. Ban đầu, vết bệnh xuất hiện dưới dạng đốm nâu nhỏ trên vỏ trái, sau đó lan rộng, lõm xuống và gây thối đen từng mảng, làm giảm giá trị thương phẩm nghiêm trọng. Trong điều kiện thuận lợi, bệnh phát triển nhanh, lây lan mạnh qua nước mưa và gió, có thể gây rụng trái hàng loạt nếu không được phòng trị kịp thời. Vì vậy, việc nhận diện sớm và áp dụng biện pháp quản lý hiệu quả là yếu tố then chốt để bảo vệ năng suất và chất lượng vườn sầu riêng.
.png)
NGUYÊN NHÂN:
Bệnh thối trái thán thư trên sầu riêng chủ yếu do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra. Loại nấm này tồn tại sẵn trong vườn trên lá, cành, trái bị bệnh hoặc tàn dư thực vật và phát tán mạnh khi gặp điều kiện thuận lợi.
Các nguyên nhân gồm:
+ Thời tiết ẩm độ cao: Mưa nhiều, sương đêm dày, vườn ẩm thấp kéo dài. Nhiệt độ 25–30°C rất thích hợp cho nấm phát triển và lây lan.
+ Vườn rậm rạp, thoát nước kém, tán cây dày, thiếu thông thoáng. Đất trũng, đọng nước làm độ ẩm tăng cao, tạo môi trường cho nấm sinh sôi.
+ Trái bị tổn thương cơ học. Trầy xước do côn trùng chích hút (bọ xít, sâu đục trái) va chạm khi mưa gió, cọ sát cành lá, nứt trái do mất cân đối dinh dưỡng (thiếu canxi, kali) đây là cửa ngõ để nấm xâm nhập.
+ Chăm sóc chưa hợp lý , bón phân đạm cao, cây ra đọt non nhiều, mô mềm dễ nhiễm bệnh. Không vệ sinh vườn, để tồn dư trái bệnh dưới gốc.
+ Lây lan qua nước mưa và gió, b ào tử nấm phát tán theo nước bắn, gió thổi từ cây bệnh sang cây khỏe.
.png)
BIỂU HIỆN:
- Nấm gây hại trên trái, làm trái thối hàng loạt. Bệnh thường xuất hiện ở phần đít trái, ban đầu chỉ là một vài đốm nhỏ màu nâu đen sau đó bệnh phát triển và lan rộng dần ra có màu xám đen. Sau đó phát triển thành từng lõm lan rộng và ăn sâu vào thịt trái, khiến thịt trái bị thối nhũn, có mùi hôi chua, khó chịu.
- Thối trái là bệnh nguy hiểm, không chỉ gây hại cho trái, mà chúng còn gây hại cho cả thân và lá của cây sầu riêng.
- Trên thân: Khi cây bị bệnh thối trái, trên thân cây sẽ xuất hiện các đốm sậm màu, hơi ướt. Sau đó, các vết bệnh này sẽ chuyển sang màu nâu đỏ. Vỏ cây bị nứt và ứa ra các giọt nhựa trong vàng, phần gỗ tại vị trí vết bệnh cũng hóa nâu.
- Trên lá: Sầu riêng bị thối trái sẽ làm lá bị cháy, vàng héo và rụng dần. Bệnh phát triển ở cả các cành dưới thấp hoặc trên cao.
-Trên trái: Nấm bệnh sẽ chủ yếu gây hại trên trái, làm trái bị thối hàng loạt. Ban đầu, vết bệnh là những đốm nhỏ màu nâu đen, sau đó ngày càng lan rộng ra và chuyển màu xám đen. Thời gian đầu, bệnh sẽ chủ yếu biểu hiện và gây hại trên phần vỏ, nhưng nếu không trị thối trái sầu riêng sớm, bệnh sẽ ăn sâu vào thịt trái, khiến thịt trái bị nhũn thối có mùi hôi chua, khó chịu.
.png)
BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ:
Để phòng và điều trị bệnh thối trái trên sầu riêng nhà vườn cần chủ động, tích cực phòng ngừa bệnh ngay từ đầu để bệnh không xuất hiện, giảm thiểu được tối đa chi phí chữa bệnh, hạn chế thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra. Bên cạnh đó, nhà vườn nên:
+ Vệ sinh vườn cây, tỉa bớt cành lá gần mặt đất, thu gom những trái bệnh đem tiêu hủy.
+ Vườn cây cần cao ráo, thoát nước tốt trong mùa mưa.
+ Phủ gốc bằng rơm khô hay cỏ khô, không phủ bằng xơ dừa
+Tạo mương rãnh, hệ thống thoát nước cho vườn để vườn luôn khô ráo, ẩm độ phù hợp.
+ Phun thuốc phòng nấm bệnh định kỳ để giúp việc phòng được sầu riêng bị thối trái.
+ Bón phân đạm, lân, kali cân đối để cây phát triển tốt nhất, đặc biệt không bón thừa đạm.
+ Nếu có sử dụng phân chuồng thì cần xử lý qua bằng các chủng nấm có lợi như Trichoderma sau đó mới được bón cho cây. Các loại phân chuồng này sẽ cung cấp chất mùn cho đất, bổ sung các vi sinh vật có lợi giúp cải tạo đất, tiêu diệt các loại nấm gây hại.
+ Khi cây ra hoa và bắt đầu kết trái, nên tỉa bớt hoa, hoặc đợt đến khi ra trái, cắt bỏ trái nhỏ, trái có dấu hiệu bị bệnh.
Chăm sóc, cải tạo đất vườn tơi xốp, thoáng khí bằng cách bổ sung các loại phân hữu cơ và vật liệu hữu cơ.
Ngoài ra bà con có thể sử dụng: 1 chai sạch bệnh kết hợp 4 gói trị bệnh pha 400 – 450 lít nước phun cho cây để phát huy hết hiệu quả bà con nên phối thêm 1 chai thấm sâu giúp cây nhanh hấp thụ thuốc
Cảm ơn bà con đã quan tâm và theo dõi bài viết. Hy vọng bài viết này sẽ đem lại cho bà con những kiến thức bổ ích trong quá trình canh tác nông nghiệp. Nếu muốn tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích khác, xin kính mời quý bà con truy cập vào trang web Thiên Hà WTO của chúng tôi mỗi ngày nhé !
Nguồn : Thiên Hà WTO Tổng Hợp.
