Trong sản xuất nông nghiệp, sâu hại là một trong những nguyên nhân làm giảm năng suất và chất lượng cây trồng. Trong đó, sâu xanh da láng (Spodoptera exigua) là loài dịch hại phổ biến, xuất hiện trên nhiều loại rau màu và cây công nghiệp. Với khả năng sinh sản nhanh, gây hại mạnh và thích nghi với nhiều điều kiện môi trường khác nhau, sâu xanh da láng đã trở thành đối tượng cần được quan tâm trong công tác bảo vệ thực vật. Việc tìm hiểu đặc điểm sinh học, tác hại và biện pháp phòng trừ loài sâu này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI:
Vào các ngày nắng nóng, tháng khô hạn là thời điểm sâu gây hại mạnh nhất.
Sâu xanh da láng là một loài sâu gây hại đa thực gây hại rất nhiều loại cây trồng vòng đời của sâu gồm 30 – 35 ngày và 4 giai đoạn: Trứng – Ấu Trùng – Nhộng – Thành trùng con cái có thể đẻ từ 300 – 600 trứng , đẻ từng ổ trên lá từ giữa lá đến ngọn lá , mỗi ổ từ 20 – 30 trứng.
Trứng: trứng được đẻ thành từng cụm, nằm ở mặt dưới của lá nhìn từ trên xuống sẽ thấy có hình tròn, khi nhìn phía trên sẽ thấy trứng hơi có đỉnh , thuôn và nhỏ , có màu xanh lục đến màu trắng và được bao phủ bởi 1 lớp tơ mỏng màu trắng , khi thời tiết ấm áp trứng sẽ nở 5– 6 ngày
Sâu con : Có màu xanh bóng, sâu lớn chuyển sang màu xanh vàng, nhẵn bóng, ít lông tơ, trên lưng có 5 sọc, có bộ hàm rất khỏe để ăn thịt lá, có rất nhiều chân để di chuyển nhanh, sâu có đẫy sức dài 12-15 mm. Sâu hóa nhộng trong đất, chúng thường chui vào tàn dư hoặc lá khô để hoá nhộng. sâu thường hoạt động về đêm . khi nắng nóng chúng sẽ chui xuống đất .giai đoạn này sâu gây hại bằng cách ăn thịt lá làm lá dần biến mất , lụi tàn , giảm khả năng quang hợp .
Nhộng: Nhộng có màu vàng nâu, được bao bộc bên ngoài lớp vỏ sừng rất chắc chắn để bảo vệ ấu trùng, nằm trong đất và dài khoảng 15 - 20 mm
Thành trùng ( bướm ): có màu xám nâu ,có hai chấm đen phần đuôi cánh chiều dài thân từ 7-10 mm , sải cánh rộng từ 20-25 mm. Đầu màu xám, mang nhiều lông..Cánh trước màu xám hơi ngả nâu, thon dài, hình tam giác, góc cánh hơi bầu, có nhiều vân. Cánh sau là cánh màng, màu xám trắng, càng ra cạnh ngoài cánh các gân có màu đậm, kế đó là một đường viền màu nâu đậm, ngoài cùng là rìa lông trắng. có hai râu à xám trên đầu. Và hai mắt màu đen.
CÁCH GÂY HẠI:
Sâu gây hại mạnh vào ban đêm, ban ngày khi nắng nóng thường chui xuống đất để lẫn trốn sự phát hiện. Chúng cạp những mô diệp lục lá từ bên trong, lá bị cạp thủng lỗ , gãy gập, đứt ngọn dẫn đến lá mất chất diệp lục, giảm khả năng quang hợp .
Khi còn nhỏ chúng gặm phần biểu bì khiến lá xuất hiện các dạng màng mỏng loang lỗ, có thể thấy rõ gân lá.
Khi đã lớn, chúng phát triển răng cắn khuyết lá, ngọn non và cả hoa.
Sâu gây hại nặng nhất trên cây hành và các cây họ đậu…
Khi mật số sâu nhiều sẽ sâu ăn trụi cả lá, cuống và trái non.
Sâu có tập quán nhả tơ buông mình xuống đất khi bị động
HẬU QUẢ:
Cây bị mất lá , mất ngọn non ,một phần nhỏi nào đó trên hoa và trái non .... những phàn sâu tân công . sâu tấn công đến đâu ăn trục tiếp đến đó .
Ảnh hưởng khả năng quang hợp làm cây bị còi cọc.
Lá loang lổ, xấu xí và mất thẩm mĩ, giảm số lượng và chất lượng rõ rệt.
Những cây non, sâu xanh da láng có thể ăn trụi sạch lá và cây khiến cây chết khô dần dần.
Giảm giá trị kinh tế vốn có của hoa, khó bán ra ngoài thị trường
BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ:
Thăm vườn thường xuyên, để phát hiện và phòng tránh kịp thời
Ngắt bỏ, tiêu hủy các lá bị hại, đưa các ổ trứng sâu ra khỏi ruộng.
Trồng cây với mật độ thích hợp, không quá dày hoặc quá thưa
Vệ sinh đồng ruộng sau thu hoạch, dọn sạch tàn dư thực vật
Bón phân cân đối, tránh thừa đạm
Canh tác xen lúa với cây khác để tiêu diệt nhộng sâu ẩn trong đất
Chọn giống khỏe mạnh, sạch bệnh
Hạn chế sử dụng phân hoá học
Tưới nước bón phân hợp lí
Bảo vệ các loài thiên địch của sâu hại như: nhện, ong ký sinh bằng cách hạn chế sử dụng thuốc hoá học hoặc chỉ dùng khi mật độ sâu quá cao.
Cảm ơn bà con đã quan tâm và theo dõi bài viết. Hy vọng bài viết này sẽ đem lại cho bà con những kiến thức bổ ích trong quá trình canh tác nông nghiệp. Nếu muốn tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích khác, xin kính mời quý bà con truy cập vào trang web Thiên Hà WTO của chúng tôi mỗi ngày nhé !
Nguồn : Thiên Hà WTO Tổng Hợp.
