Mùa mưa mang đến nguồn nước dồi dào giúp cây sầu riêng phát triển, nhưng cũng là thời điểm nhiều loại nấm bệnh bùng phát mạnh, đặc biệt là bệnh nứt thân xì mủ. Đây là căn bệnh nguy hiểm do nấm gây ra, có khả năng tấn công từ gốc đến thân, làm gián đoạn quá trình vận chuyển nước và dinh dưỡng, khiến cây suy yếu nhanh, rụng trái, giảm năng suất và thậm chí chết cây nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.
Thực tế cho thấy, nhiều nhà vườn chỉ nhận ra bệnh khi thân cây đã chảy mủ nhiều và vết bệnh lan rộng, lúc này việc phục hồi cây sẽ rất khó khăn và tốn kém. Vì vậy, việc hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và các biện pháp phòng trừ là chìa khóa giúp bảo vệ vườn sầu riêng khỏe mạnh, hạn chế thiệt hại và duy trì năng suất ổn định trong suốt mùa vụ.
ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH:
- Bệnh thường bùng phát mạnh trong mùa mưa hoặc những thời điểm có độ ẩm cao.
- Mưa kéo dài làm thân cây luôn ẩm ướt, tạo điều kiện thuận lợi để bào tử nấm phát triển và lây lan theo nước mưa, nước tưới
-Những vườn bị ngập úng hoặc có mực nước cao khiến bộ rễ thiếu oxy, suy yếu và dễ bị nấm xâm nhập.
-Các vết thương do cắt tỉa, côn trùng, máy cắt cỏ hoặc va chạm cơ giới là "cửa ngõ" để nấm xâm nhập vào bên trong thân.
-Mật độ trồng dày, cỏ dại nhiều, tán lá um tùm làm độ ẩm trong vườn luôn cao, tạo môi trường lý tưởng cho nấm phát triển
-Bón quá nhiều phân đạm làm mô cây mềm, sức chống chịu giảm, Thiếu trung, vi lượng như canxi, silic và kali khiến vỏ thân yếu, dễ nứt. Không vệ sinh vườn sau thu hoạch làm nguồn bệnh tích lũy qua nhiều vụ.
.jpg)
BIỂU HIỆN:
- Giai đoạn đầu: Ở giai đoạn mới phát sinh, bệnh thường xuất hiện tại phần gốc, cổ rễ hoặc thân cây, đặc biệt là những vị trí bị xây xát hoặc thường xuyên ẩm ướt.
+ Những dấu hiệu ban đầu gồm: Trên vỏ thân xuất hiện các vết thâm màu nâu sẫm hoặc nâu đen, hình dạng không đều. Vỏ cây có cảm giác ẩm, mềm hơn so với vùng khỏe mạnh. Xuất hiện các vết nứt nhỏ trên bề mặt thân hoặc gốc cây. Từ các vết nứt bắt đầu rỉ nhựa (xì mủ) có màu vàng nâu hoặc nâu đen. Ở giai đoạn này, tán lá vẫn có thể xanh bình thường nên bà con rất dễ chủ quan nếu không kiểm tra thân cây thường xuyên.
-Giai đoạn bệnh phát triển: Khi không được xử lý kịp thời, nấm tiếp tục xâm nhập sâu vào lớp vỏ và phần gỗ bên trong.
+Biểu hiện lúc này bao gồm: Các vết bệnh lan rộng theo chiều dọc hoặc bao quanh thân cây. Lượng mủ chảy ra nhiều hơn, bám trên thân rồi khô lại thành lớp màu nâu đen. Vỏ cây nứt to, bong tróc và dễ tách khỏi thân. Khi dùng dao cạo lớp vỏ bệnh sẽ thấy phần mô bên dưới chuyển sang màu nâu sẫm, có dấu hiệu thối và có mùi đặc trưng. Nếu bệnh xuất hiện ở cổ rễ, phần gốc thường bị thối, làm cây mất khả năng hút nước và dinh dưỡng.
- Giai đoạn nặng Khi bệnh đã gây tổn thương nghiêm trọng, toàn bộ cây bắt đầu xuất hiện các triệu chứng rõ rệt: Lá chuyển vàng, héo và rụng nhiều. Đọt non phát triển kém hoặc khô chết. Hoa và trái non rụng hàng loạt. Trái đang phát triển chậm lớn, chất lượng giảm. Cành khô dần từ ngọn vào trong. Nếu vết bệnh bao quanh toàn bộ thân (khoanh thân), mạch dẫn nước và dinh dưỡng bị cắt đứt hoàn toàn, cây sẽ suy kiệt nhanh và chế
.jpg)
BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ:
- Cải tạo vườn, hạn chế nguồn bệnh: Nấm Phytophthora palmivora phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt và đất ngập úng. Do đó, việc tạo môi trường bất lợi cho nấm là yếu tố quan trọng nhất. Thiết kế mương, rãnh thoát nước tốt, không để nước đọng quanh gốc sau mưa.
-Đắp mô hoặc vun gốc đối với những vườn có địa hình thấp.
-Thường xuyên vệ sinh vườn, phát quang cỏ dại và thu gom lá, cành, trái bệnh đem tiêu hủy.
-Tỉa cành tạo tán thông thoáng, giúp ánh sáng và gió lưu thông, giảm độ ẩm trong vườn.
-Bón phân cân đối giữa đạm, lân và kali, tránh lạm dụng phân đạm.
-Tăng cường sử dụng phân hữu cơ hoai mục kết hợp chế phẩm vi sinh để cải thiện đất và phát triển hệ vi sinh vật có lợi.
-Bổ sung canxi, silic và các nguyên tố trung – vi lượng giúp thân cây cứng chắc, hạn chế nứt vỏ.
-Duy trì độ ẩm đất phù hợp, không để cây bị khô hạn kéo dài rồi tưới quá nhiều nước đột ngột.
-Việc phát hiện bệnh sớm sẽ giúp xử lý nhanh, giảm nguy cơ lây lan.
-Đặc biệt sau những đợt mưa lớn, bà con nên kiểm tra: Gốc cây. Cổ rễ. Phần thân sát mặt đất. Các vị trí từng bị xây xát hoặc cắt tỉa. Nếu phát hiện vết thâm, nứt vỏ hoặc chảy mủ bất thường cần xử lý ngay.
- Khi bệnh mới xuất hiện, cần tiến hành xử lý theo đúng kỹ thuật: Dùng dao sắc cạo sạch toàn bộ phần vỏ bị bệnh cho đến khi thấy mô khỏe. Thu gom phần vỏ bệnh và tiêu hủy, không để trong vườn. Khử trùng dao, kéo sau khi xử lý từng cây để tránh lây nhiễm. Sử dụng thuốc đặc trị nấm Phytophthora theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để quét lên vết bệnh hoặc xử lý vùng gốc và đất quanh rễ.
-Theo dõi định kỳ, nếu vết bệnh tiếp tục lan rộng cần xử lý bổ sung theo khuyến cáo kỹ thuật.
-Mùa mưa là thời điểm bệnh phát sinh mạnh nhất, vì vậy bà con nên: Chủ động phòng bệnh trước và trong mùa mưa. Hạn chế để nước mưa bắn đất lên thân cây. Không làm tổn thương gốc và thân khi làm cỏ hoặc cắt tỉa. Tăng cường chăm sóc bộ rễ khỏe mạnh để nâng cao sức đề kháng tự nhiên của cây.
Cảm ơn bà con đã quan tâm và theo dõi bài viết. Hy vọng bài viết này sẽ đem lại cho bà con những kiến thức bổ ích trong quá trình canh tác nông nghiệp. Nếu muốn tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích khác, xin kính mời quý bà con truy cập vào trang web Thiên Hà WTO của chúng tôi mỗi ngày nhé !
Nguồn : Thiên Hà WTO Tổng Hợp
