Dưa hấu là cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao, tuy nhiên trong quá trình canh tác, đặc biệt vào mùa mưa hoặc khi điều kiện đất đai kém thông thoáng, cây rất dễ bị bệnh vàng lá, thối rễ tấn công. Đây là một trong những bệnh nguy hiểm vì thường phát sinh từ dưới đất, gây hại trực tiếp đến bộ rễ – "trái tim" của cây. Khi rễ bị tổn thương, khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng giảm mạnh, khiến cây sinh trưởng kém, lá vàng, héo rũ và có thể chết chỉ trong thời gian ngắn.
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh không chỉ làm giảm năng suất, chất lượng trái mà còn lây lan nhanh trong ruộng, gây thiệt hại lớn cho người trồng. Vì vậy, việc nhận biết sớm nguyên nhân, dấu hiệu và áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả là chìa khóa giúp bảo vệ vườn dưa hấu phát triển khỏe mạnh và đạt năng suất cao.
NGUYÊN NHÂN:
Bệnh vàng lá thối rễ trên cây dưa hấu do nấm Fusarium oxysporium gây ra. Loại nấm này tồn tại trong đất và gây bệnh dưa hấu khi gặp điều kiện thuận lợi như mưa nhiều, đất bị ngập úng, rễ có vết thương do tuyến trùng hay côn trùng cắn phá. Khi xâm nhập, chúng phá hại làm rễ bị thối đen.
Ngoài ra, bệnh vàng lá trên cây dưa hấu thường xuất hiện nhiều trên đất trồng có độ ẩm cao, ít được cải tạo thường xuyên.
Đất trồng úng nước, thoát nước kém: Sau những trận mưa lớn hoặc tưới quá nhiều, đất luôn ẩm ướt khiến nấm bệnh phát triển mạnh và tấn công bộ rễ.
Trồng dưa hấu liên tục trên cùng một chân đất: Làm mật số nấm bệnh tích lũy ngày càng cao, tăng nguy cơ cây bị nhiễm bệnh ngay từ giai đoạn đầu.
Bộ rễ bị tổn thương: Do tuyến trùng, côn trùng dưới đất hoặc quá trình làm cỏ, bón phân gây xây xát, tạo điều kiện để nấm dễ dàng xâm nhập.
Bón phân mất cân đối: Bón quá nhiều phân đạm nhưng thiếu kali, canxi và hữu cơ khiến cây mềm yếu, sức đề kháng giảm.
Điều kiện thời tiết bất lợi: Nhiệt độ từ 25–30°C kết hợp độ ẩm không khí và đất cao là môi trường lý tưởng để nấm phát triển và lây lan nhanh.
Đất chua, đất bị nén chặt: Làm bộ rễ phát triển kém, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và dễ bị nấm tấn công.
BIỂU HIỆN:
- Lá chuyển vàng và héo rũ
- Ban đầu, các lá già ở phía dưới chuyển sang màu vàng nhạt, sau đó lan dần lên các lá non.
- Cây thường héo vào buổi trưa nắng, đến chiều mát có thể hồi phục. Khi bệnh nặng, cây héo liên tục và không còn khả năng phục hồi.
- Lá khô dần, rụng sớm làm giảm diện tích quang hợp.
-. Bộ rễ bị thối, rễ tơ giảm mạnh hoặc mất hoàn toàn, rễ chuyển màu nâu sẫm đến đen, mềm nhũn và dễ bị đứt, vỏ rễ bong tróc, có thể xuất hiện mùi hôi do rễ bị phân hủy.
- Gốc thân bị tổn thương, phần cổ rễ hoặc gốc thân sát mặt đất xuất hiện các vết thâm nâu hoặc đen. Mô gốc bị thối, teo nhỏ, khiến khả năng vận chuyển nước và dinh dưỡng bị cản trở.
- Cây sinh trưởng kém, dây dưa phát triển chậm, đọt non nhỏ và yếu. Hoa ít, tỷ lệ đậu trái thấp. Trái phát triển chậm, kích thước nhỏ, chất lượng và độ ngọt giảm.
- Bệnh nặng làm cây chết, khi bộ rễ bị thối nghiêm trọng, cây không còn khả năng hút nước và dinh dưỡng. Toàn bộ dây dưa sẽ héo rũ, khô dần và chết, gây thiệt hại lớn về năng suất nếu bệnh lan rộng trên cả ruộng.
.png)
BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ:
Chọn đất cao ráo, tơi xốp, thoát nước tốt; lên luống cao và đào rãnh thoát nước trong mùa mưa.
Luân canh với các cây trồng không thuộc họ bầu bí trong 2–3 vụ để giảm nguồn nấm bệnh trong đất.
Vệ sinh đồng ruộng, thu gom và tiêu hủy tàn dư cây bệnh sau thu hoạch.
Sử dụng giống khỏe, hạt giống sạch bệnh trước khi gieo trồng.
Bón phân cân đối giữa đạm, lân và kali; bổ sung canxi, trung vi lượng để tăng sức chống chịu.
Tăng cường phân hữu cơ hoai mục kết hợp chế phẩm vi sinh nhằm cải thiện đất và phát triển hệ rễ khỏe mạnh.
Tưới nước vừa đủ, tránh để ruộng ngập úng hoặc khô hạn kéo dài.
Hạn chế làm tổn thương bộ rễ trong quá trình chăm sóc.
Thường xuyên kiểm tra ruộng, đặc biệt sau những đợt mưa kéo dài.
Khi phát hiện cây có biểu hiện vàng lá, héo rũ hoặc thối rễ, cần nhổ bỏ những cây bị bệnh nặng để hạn chế nguồn lây.
Sử dụng thuốc đặc trị các nhóm nấm gây bệnh như Fusarium, Phytophthora, Pythium và Rhizoctonia theo đúng hướng dẫn trên nhãn. Nên luân phiên các hoạt chất để nâng cao hiệu quả và hạn chế hiện tượng kháng thuốc.
Cảm ơn bà con đã quan tâm và theo dõi bài viết. Hy vọng bài viết này sẽ đem lại cho bà con những kiến thức bổ ích trong quá trình canh tác nông nghiệp. Nếu muốn tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích khác, xin kính mời quý bà con truy cập vào trang web Thiên Hà WTO của chúng tôi mỗi ngày nhé !
Nguồn : Thiên Hà WTO Tổng Hợp
