Nấm bồ hóng thường được nhận biết rất dễ qua lớp màu đen phủ trên bề mặt lá, cành hoặc trái hồng xiêm. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung xử lý lớp nấm mà không tìm hiểu nguyên nhân khiến nó phát sinh thì tình trạng này rất dễ quay trở lại.
Trong nhiều trường hợp, dịch mật ngọt do côn trùng chích hút tiết ra trên bề mặt cây chính là nguồn dinh dưỡng thuận lợi cho nấm bồ hóng phát triển. Khi mật độ rệp và rầy tăng cao, lớp dịch mật ngày càng nhiều, tạo điều kiện để lớp nấm đen lan rộng trong tán cây.
Do đó, quản lý nấm bồ hóng cần được thực hiện theo hướng quản lý cả côn trùng chích hút, độ thông thoáng của tán cây và vệ sinh vườn, thay vì chỉ xử lý phần nấm nhìn thấy bên ngoài.
.png)
Nguyên nhân nấm bồ hóng trên cây hồng xiêm:
Nấm bồ hóng trên hồng xiêm thường không phát sinh đơn độc mà có mối liên hệ chặt chẽ với sự xuất hiện của các loại côn trùng chích hút. Để xử lý hiệu quả, cần tìm đúng nguyên nhân thay vì chỉ tập trung làm sạch lớp nấm đen trên lá.
1. Côn trùng chích hút tiết dịch mật
Đây là nguyên nhân quan trọng nhất. Các đối tượng như rệp sáp, rệp mềm, rệp vảy, rầy hút nhựa cây và tiết ra một lớp dịch mật ngọt trên bề mặt lá, cành và trái.
Lớp dịch này trở thành nguồn dinh dưỡng thuận lợi cho nấm bồ hóng phát triển, từ đó hình thành những mảng đen như muội than.
2. Mật độ rệp, rầy trong vườn tăng cao
Khi côn trùng chích hút phát triển mạnh, lượng dịch mật tiết ra nhiều hơn. Đây là điều kiện khiến nấm bồ hóng nhanh chóng lan rộng từ một vài vị trí sang nhiều lá, cành và trái trong cùng một tán cây.
3. Tán cây rậm rạp, thiếu thông thoáng
Hồng xiêm có tán lá dày. Nếu lâu ngày không tỉa cành, bên trong tán dễ bị bí, ẩm và thiếu ánh sáng. Điều kiện này thuận lợi cho lớp nấm tồn tại và phát triển trên bề mặt cây.
4. Thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều
Nhiệt độ và độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại côn trùng chích hút phát triển, đồng thời giúp lớp dịch mật lưu lại trên bề mặt lá lâu hơn, từ đó tạo môi trường thích hợp cho nấm bồ hóng.
5. Vườn ít được vệ sinh và kiểm tra
Cành lá quá dày, cỏ dại, tàn dư thực vật và những bộ phận bị sâu bệnh không được loại bỏ có thể làm vườn kém thông thoáng. Nếu không thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá, đọt non và các kẽ cành, rệp sáp và rệp vảy có thể phát triển mà khó phát hiện sớm.
6. Xử lý nấm nhưng bỏ qua côn trùng gây hại
Một sai lầm thường gặp là chỉ tập trung làm sạch lớp nấm đen mà không kiểm soát rệp và rầy. Khi côn trùng vẫn tiếp tục tiết dịch mật, nấm bồ hóng có thể xuất hiện trở lại.
Biểu hiện:
-Trên mặt lá xuất hiện những mảng đen hoặc lớp màng đen. Ban đầu có thể chỉ xuất hiện từng đốm nhỏ, sau đó lan rộng và phủ nhiều diện tích lá. Khi bệnh nặng, cả mặt lá có thể bị phủ một lớp đen khá dày.
-Lớp nấm không chỉ xuất hiện trên lá mà có thể lan xuống cành non, cuống lá và các vị trí có dịch mật do rệp, rầy tiết ra.
-Khi nấm phát triển mạnh, lớp màu đen có thể xuất hiện trên vỏ trái, làm trái có màu xám đen hoặc đen loang lổ, ảnh hưởng đến vẻ ngoài và giá trị thương phẩm.
-Khi kiểm tra kỹ, đặc biệt ở mặt dưới lá, đọt non, cuống lá và các kẽ cành, có thể phát hiện rệp sáp, rệp mềm, rệp vảy hoặc các loại côn trùng chích hút khác.
-Đây là dấu hiệu rất quan trọng vì sự xuất hiện của chúng thường liên quan trực tiếp đến quá trình hình thành lớp nấm bồ hóng.
-Lớp nấm đen che phủ bề mặt lá có thể làm giảm lượng ánh sáng tiếp cận mô lá. Khi tình trạng kéo dài và diện tích bị phủ lớn, khả năng quang hợp của lá có thể bị ảnh hưởng, từ đó cây sinh trưởng kém hơn.
-Nếu đồng thời bị côn trùng chích hút gây hại với mật độ cao và lá bị phủ nấm nhiều, cây có thể có biểu hiện sinh trưởng chậm, lá kém phát triển, khả năng nuôi trái giảm.
Biện pháp phòng trừ:
Thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá, đọt non, cuống lá, cành và các kẽ cành.
Khi phát hiện rệp, rầy hoặc côn trùng chích hút, cần có biện pháp quản lý phù hợp với đối tượng và mức độ gây hại. Việc kiểm soát tốt nguồn dịch mật sẽ giúp hạn chế điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển.
Cắt bỏ cành già, cành sâu bệnh, cành mọc chen chúc. Hạn chế để tán cây quá rậm. Tạo điều kiện cho ánh sáng và không khí lưu thông bên trong tán. Thu gom cành lá bị bệnh ra khỏi vườn.
Nếu lớp nấm bồ hóng mới xuất hiện và chưa quá dày, có thể rửa hoặc lau nhẹ bề mặt lá, cành và trái bằng nước sạch để loại bỏ phần nấm bám bên ngoài.
Trong điều kiện mưa nhiều, nóng ẩm, cần tăng cường kiểm tra vườn, đặc biệt là những cây có tán dày và những vị trí ít ánh sáng.
Tránh để vườn quá ẩm và hạn chế tưới nước lên tán khi không cần thiết.
Cây được chăm sóc cân đối, bộ rễ khỏe và tán lá thông thoáng sẽ có khả năng sinh trưởng tốt hơn. Cần quản lý: Nước tưới hợp lý. Dinh dưỡng cân đối. Không nên bón phân quá mức, đặc biệt khi cây đang sinh trưởng yếu hoặc đất đang quá ẩm. Thoát nước tốt sau mưa. Bổ sung hữu cơ phù hợp. Theo dõi thường xuyên tình trạng rễ và tán cây.
Cảm ơn bà con đã quan tâm và theo dõi bài viết. Hy vọng bài viết này sẽ đem lại cho bà con những kiến thức bổ ích trong quá trình canh tác nông nghiệp. Nếu muốn tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích khác, xin kính mời quý bà con truy cập vào trang web Thiên Hà WTO của chúng tôi mỗi ngày nhé !
Nguồn : Thiên Hà WTO Tổng Hợp.!
