Trong đất trồng có hàng tỷ vi sinh vật đang sinh sống và hoạt động mỗi ngày. Có những vi sinh vật giúp đất màu mỡ, phân giải dinh dưỡng, bảo vệ bộ rễ. Nhưng cũng có những vi sinh vật gây bệnh, làm thối rễ, vàng lá và suy yếu cây trồng.
Vậy chúng khác nhau như thế nào? Hãy cùng Thiên Hà WTO tìm hiểu nhé!
Định nghĩa và bản chất:
| Tiêu chí | Vi sinh vật có lợi | Vi sinh vật gây hại |
| Định nghĩa | Là vi khuẩn, nấm, vi rút… tồn tại tự nhiên, hỗ trợ sự phát triển của thực vật, cải tạo đất, phân hủy chất hữu cơ, kháng bệnh |
Là vi sinh vật xâm nhập, gây tổn thương cây trồng, suy giảm sức khỏe, thậm chí chết cây, gây thất thu mùa màng |
|
Nơi sống |
Rất nhiều trong đất màu, rễ cây, trên thân lá, môi trường nước sạch |
Thường xuất hiện ở đất ô nhiễm, tàn dư bệnh, nước bẩn, trên vết thương cây |
|
Loại phổ biến |
Vi khuẩn cố định đạm, vi khuẩn phân giải photpho/kali, nấm đối kháng Trichoderma, nấm rễ mycorrhiza |
Vi khuẩn gây thối rễ, nấm gây bệnh đốm lá/thối quả, vi rút gây vàng lá, nấm Fusarium gây héo |
Vi sinh vật có lợi:
-
Trong tự nhiên và nông nghiệp: Chúng thực hiện chu trình dinh dưỡng, phân giải các chất hữu cơ phức tạp thành dạng đơn giản để cây trồng hấp thụ. Nhiều loài tạo mối quan hệ cộng sinh (như vi khuẩn nốt sần rễ đậu cố định đạm từ không khí) hoặc hoạt động như "vũ khí sinh học" (như nấm Trichoderma tiết ra enzyme ức chế các loại nấm bệnh gây thối rễ).
-
Trong cơ thể và công nghệ thực phẩm: Hệ vi sinh đường ruột giúp tiêu hóa thức ăn, tăng cường hệ miễn dịch. Trong công nghiệp, chúng được dùng để lên men tạo ra sữa chua, phô mai, nước mắm, hoặc sản xuất các chế phẩm sinh học bảo vệ môi trường.
-
Cải tạo đất: Phân hủy tàn dư thực vật thành mùn, cải thiện cấu trúc đất, giữ nước, tăng độ phì nhiêu
-
Tăng miễn dịch: Kích thích cây tạo ra chất kháng lại stress, kháng bệnh, chịu hạn tốt hơn
-
Không gây độc: Không tạo chất độc hại cho cây, con người và vật nuôi
Vi sinh vật gây hại:
-
Gây bệnh cho cây trồng: Khi gặp điều kiện thuận lợi (độ ẩm cao, đất úng nước, dinh dưỡng mất cân bằng), các vi sinh vật như nấm Phytophthora, Fusarium hoặc vi khuẩn Xanthomonas tấn công hệ thống mạch dẫn, rễ, lá và quả, gây ra các hiện tượng như vàng lá thối rễ, xì mủ, nứt trái, héo xanh.
-
Gây bệnh cho con người và động vật: Gây ra các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhiễm trùng da, ngộ độc thực phẩm hoặc làm hư hỏng thực phẩm, nông sản sau thu hoạch nếu bảo quản không đúng cách.
- Lây lan nhanh: Nhờ nước tưới, gió, côn trùng, dụng cụ cắt tỉa → dễ thành dịch bệnh
- Suy giảm đất: Khi bệnh nặng, đất mất cân bằng hệ vi sinh, càng trồng càng dễ nhiễm lại
- Tạo độc tố: Tiết chất độc phá hủy tế bào cây, làm suy giảm chất lượng nông sản, một số còn gây độc cho người ăn
Làm thế nào để duy trì hệ vi sinh vật có lợi trong đất?
-
Sử dụng phân chuồng đã ủ hoai mục, phân xanh, phân trùn quế hoặc xác thực vật (rơm rạ, vỏ trấu, tàn dư cây trồng).
-
Tránh vứt bỏ tàn dư thực vật sạch bệnh ra khỏi vườn; thay vào đó, hãy ủ hoặc phủ gốc để làm nguồn thức ăn phong phú cho vi sinh vật đất.
-
Ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, hữu cơ vi sinh.
-
Giữ đất luôn ẩm mát (khoảng 60 - 70%), tránh để đất bị khô hạn kiệt quệ hoặc ngập úng yếm khí kéo dài (dễ sinh ra vi khuẩn yếm khí gây thối rễ)
-
Thường xuyên xới xáo nhẹ mặt đất (đối với đất vườn) hoặc cải thiện cấu trúc đất bằng cách bổ sung chất hữu cơ để tăng độ xốp, giúp oxy lưu thông tốt hơn trong các tầng đất.
-
Không phối trộn tùy tiện chế phẩm vi sinh với thuốc có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt vi sinh vật.
Cảm ơn bà con đã quan tâm và theo dõi bài viết. Hy vọng bài viết này sẽ đem lại cho bà con những kiến thức bổ ích trong quá trình canh tác nông nghiệp. Nếu muốn tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích khác, xin kính mời quý bà con truy cập vào trang web Thiên Hà WTO của chúng tôi mỗi ngày nhé !
Nguồn : Thiên Hà WTO Tổng Hợp.!
Người viết bài: Thị Nho
